Produkty / MID

WODOMIERZE WPROWADZANE NA RYNEK W OPARCIU O DYREKTYWĘ 2004/22/EC

„MEASURING INSTRUMENTS DIRECTIVE” 

WPROWADZENIE

Z dniem 30 października 2006 r. weszła w życie dyrektywa 2004/22/EC Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 31 marca 2004 r. dotycząca przyrządów pomiarowych [http://bip.gum.gov.pl/pl/bip/mid]. Dyrektywa ta obejmuje 10 kategorii przyrządów pomiarowych, między innymi wodomierze i ciepłomierze. Dyrektywę tą potocznie nazwano ‘MID’ od pierwszych liter jej angielskiej nazwy – Measuring Instruments Directive. MID wdraża system oceny zgodności zastępujący istniejący dotychczas system prawnej kontroli metrologicznej w zakresie zatwierdzenia typu i legalizacji pierwotnej. Dyrektywa MID została zaimplementowana do polskiego prawodawstwa Ustawą o Systemie Oceny Zgodności [http://bip.gum.gov.pl/pl/bip/akty_prawne]

OCENA ZGODNOŚCI

Zgodnie z dyrektywą „nowego podejścia” 2004/22/EC każdy przyrząd pomiarowy wprowadzany do obrotu powinien spełniać zawarte w niej wymagania zasadnicze. Zgodność przyrządu pomiarowego z wszystkimi przepisami powyższej dyrektywy powinna być wskazana przez obecność na nim znaku “CE” i dodatkowego oznakowania metrologicznego. Ocena zgodności przyrządu pomiarowego z wymaganiami zasadniczymi powinna być przeprowadzona przy zastosowaniu, z wyboru producenta, jednej z procedur oceny zgodności wymienionych w załączniku szczególnym dla przyrządu. Moduły oceny zgodności ustanawiające procedury przedstawiono w załącznikach od A do H1. Firma Mirometr wybrała procedurę oceny zgodności w oparciu o moduł B i moduł D.

Moduł B to badanie typu, czyli część procedury oceny zgodności w trakcie której jednostka notyfikowana bada projekt techniczny przyrządu pomiarowego oraz zapewnia i deklaruje, że konstrukcja spełnia wymagania powyższej dyrektywy. Moduł D to deklaracja zgodności z typem na podstawie zapewnienia jakości procesu produkcyjnego. Zatem producent musi działać na podstawie zatwierdzonego systemu jakości dla kontroli i badania produkcji finalnej przyrządów pomiarowych oraz podlegać nadzorowi jednostki notyfikowanej. System Zarządzania Jakością firmy Mirometr jest certyfikowany przez jednostkę notyfikowaną Laboratoire National de métrologie et d’Essais (LNE).

ZMIANY

Q₁ (dotychczas Q_min) – minimalny strumień objętości – najmniejszy strumień objętości, przy którym wskazania wodomierza spełniają wymagania dotyczące błędów granicznych dopuszczalnych.

Q₂ (Q_t) – pośredni strumień objętości – jest wartością strumienia objętości występującą pomiędzy ciągłym a minimalnym strumieniem objętości, przy którym zakres obciążeń pomiarowych podzielony jest na dwa przedziały górny i dolny. Każdy z przedziałów ma charakterystyczny graniczny błąd dopuszczalny.

Q₃ (odpowiednik Q_n) – ciągły strumień objętości – największy strumień objętości, przy którym wodomierz działa w sposób prawidłowy w normalnych warunkach użytkowania, tzn. w warunkach przepływu ciągłego lub przerywanego.

Q₄ (Q_max) – przeciążeniowy strumień objętości – jest największym strumieniem objętości, przy którym wodomierz działa w sposób prawidłowy w krótkim okresie czasu, bez uszkodzenia.

Wymagania metrologiczne wg dotychczasowych przepisów

 

Klasa A			Klasa B				Klasa C
Qmax = 2 Qn			Qmax = 2 Qn				Qmax = 2 Qn
Qn			Qn				Qn
Qt = Qn/10			Qt = Qn/12,5				Qt =  Qn/66
Qmin= Qn/25			Qmin= Qn/50				Qmin = Qn/100
Qn	0,6	1		1,5	2,5	3,5		6	10

Wymagania metrologiczne wg dyrektywy MID.

W przypadku wodomierzy do wody ciepłej dopuszczalne błędy graniczne w górnym przedziale pomiarowym (od Q₂ do Q₄) wynoszą ± 3%.

 

Ciągły strumień objętości (Q3)
1	1,6	2,5	4	6,3
10	16	25	40	63
100	160	250	400	630
1000	1600	2500	4000	6300

 

Współczynnik R
10	12,5	16	20	25	31,5	40	50	63	80
100	125	160	200	250	315	400	500	630	800

 

Q₄ = 1.25 × Q₃

Q₂ = 1.6 × Q₁

Q₁ = Q₃ / R

Przed wprowadzeniem dyrektywy „nowego podejścia” MID dokładność wodomierzy określano poprzez klasy. Zgodnie z dyrektywą MID stopień dokładności wodomierza jest zdefiniowany poprzez współczynnik R stanowiący iloraz ciągłego do minimalnego strumienia objętości. Im wyższa wartość współczynnika tym wodomierz dokładniejszy.

Należy również zaznaczyć, że niniejsza dyrektywa określa 10-letni okres przejściowy. Wodomierze posiadające zatwierdzenia typu wydane przed 30 października 2006 r. mogą być legalizowane przez ten okres lub do czasu obowiązywania tego zatwierdzenia typu.

PRZYKŁADY

Poniżej przedstawiono kilka przykładów wyjaśniających sposób interpretacji parametrów wodomierzy produkowanych według MID.

 

Przykładowe obliczenia dla wodomierzy domowych:

Dotychczasowy wodomierz Qn 1,5 klasy C otrzymuje następujące przepływy:

Q3  =  2,5 m³/h  =  2500 l/h

Q4  =  Q3 * 1,25  =  2500 l/h * 1,25  =  3125 l/h

Q1  =  Q3 / R160  =  2500 l/h / 160  =  15,625 l/h

Q2  =  Q1 * 1,6  =  15,625 l/h * 1,6  =  25 l/h

Wodomierz Q_n 2,5 klasa B

Prawna kontrola metrologiczna		MID (R80)
Qn [l/h]	2500	Q3 [l/h]	4000
Qmax [l/h]	5000	Q4 [l/h]	5000
Qmin [l/h] Klasa B	50	Q1 [l/h]	50
Qt [l/h]	200	Q2 [l/h]	80

 

Wodomierz Q_n 1,5 klasa C

Prawna kontrola metrologiczna		MID (R160)
Qn [l/h]	1500	Q3 [l/h]	2500
Qmax [l/h]	3000	Q4 [l/h]	3125
Qmin [l/h] Klasa C	15	Q1 [l/h]	15,625
Qt [l/h]	22,5	Q2 [l/h]	25

 

Stare podejście i nowe podejście – zestawienie wodomierzy wg przepływów

Q3	1,0	1,6	2,5	4,0	6,3	10	16	25	40	63	100	160
Qn	--	--	1,5	2,5	3,5	6	10	15	25	40	63	100

 

LEGALIZACJA PONOWNA WYROBÓW MID

Należy zaznaczyć że dyrektywa MID nie definiuje pojęcia legalizacji ponownej. W tej kwestii rozstrzyga polskie prawo [http://bip.gum.gov.pl/pl/bip/akty_prawne]. W przypadku wodomierzy okres ważności cechy legalizacyjnej wynosi 5 lat licząc od 1 stycznia roku następującego po roku przeprowadzenia legalizacji.  Wodomierze wprowadzone do obrotu przez producenta na podstawie przeprowadzonej oceny zgodności podlegają również legalizacji ponownej na tej samej zasadzie jak wodomierze podlegające prawnej kontroli metrologicznej. Firma Mirometr wykonuje legalizację ponowną wodomierzy na stole legalizacyjnym akredytowanym przez Główny Urząd Miar.